نگرشی به مؤلفه های فلسفه تاریخ ابن خلدون و نسبت سنجی آن با عقلانیت جدید
18 بازدید
محل نشر: حوزه و دانشگاه » بهار 1384 - شماره 42 (27 صفحه - از 70 تا 96)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
چکیده در این نوشته تلاش بر آن است تا به برخی از مؤلفه‏های فلسفه‏ی تاریخ در اندیشه‏ی ابن‏خلدون و اساس کار وی، یعنی تغییر روش «نقّالی تاریخی» به «نقّادی تاریخی»، پرداخته شود. از آن‏جا که این تکاپو بدون خردورزی چندان معنا ندارد، سعی بر آن است تا زوایای پیدا و پنهان کتاب مقدمه از نظرگاه خردگرایی مورد پژوهش قرار گیرد. پس از تبیین مفاهیم نوشته، با توجه به آن که کلیدواژه‏ی عقلانیت، در گذر زمان، دگرگونی‏هایی اساسی به خود دیده است، نسبت‏سنجی میان مفهوم جدید و سنتی آن امری بایسته به نظر می‏آمد؛ لذا از سویی به بحث «تعامل یا تضاد عقل و دین» و از سویی دیگر، به بحث «عقلانیت ابزارانگار یا غایت‏مدار» پرداخته می‏شود که در واقع می‏تواند تا حد مطلوبی، بیان‏کننده‏ی تفاوت نگرشی میان دو نگره‏ی مذکور باشد. در پایان نیز به برخی از مؤلفه‏های فلسفه‏ی تاریخ ابن‏خلدون از جمله: نقادی تاریخی، واقع‏گرایی، علت‏شناسی و باطن‏شناسی رویدادها و تحلیل قیاسی اشاره گردیده است. واژه‏های کلیدی: فلسفه‏ی تاریخ، عقلانیت، نقّادی تاریخی، واقع‏گرایی، علت‏شناسی رویدادها و تحلیل قیاسی. ______________________________ 1. دانشجوی دکترای علوم سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
آدرس اینترنتی